بسیاری از ما تصور میکنیم که ابتلا به زوال عقل یا آلزایمر، تقدیری است که از پیش در ژنهای ما نوشته شده است. اما آخرین پژوهشهای دانشمندان در دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو (UCSF) که بر روی بیش از ۳۵۰۰ داوطلب در یک بازه ۶ ساله انجام شده، پنجره جدیدی از امید را به روی ما گشوده است.
حقیقت چیست؟ ژنها یا رگها؟
نتایج این مطالعه بزرگ نشان میدهد که زوال عقل، حاصل یک تعادل پیچیده میان میراث ژنتیکی و سلامت قلب و عروق ماست. به عبارت سادهتر، حتی اگر حامل ژنهای پرخطر باشید، کنترل فاکتورهای محیطی میتواند تغییرات بزرگی ایجاد کند.
۴ متهم اصلی در بروز زوال عقل:
محققان دریافتند که چهار عامل کلیدی در پیشبینی ابتلای افراد به آلزایمر نقش دارند:
1. سابقه خانوادگی: ابتلای اعضای درجه یک خانواده.
2. ژن APOE4: وجود این واریانت ژنتیکی خاص در آزمایشهای تخصصی.
3. امتیاز ریسک چندژنی (PRS): مجموعهای از تغییرات کوچک ژنتیکی.
4. ریسکهای قلبی-عروقی: فاکتورهایی مانند فشار خون بالا، کلسترول، دیابت و چاقی.
قدرت تصاعدی ریسکها (زنگ خطر را بشنوید!)
نکته تکاندهنده این پژوهش در نحوه ترکیب این عوامل است. بر اساس آمارهای منتشر شده:
– داشتن فقط یک عامل، ریسک شما را ۲۷٪ افزایش میدهد.
– همزمانی سه عامل، احتمال ابتلا را ۲ برابر میکند.
– و اگر هر چهار عامل با هم حضور داشته باشند، خطر ابتلا به زوال عقل ۵ برابر میشود!
نقش آزمایشگاه مدیک در پیشگیری از آلزایمر
نکته کلیدی اینجاست: در حالی که ما نمیتوانیم ژنتیک یا سابقه خانوادگی خود را تغییر دهیم، اما عامل چهارم (ریسک قلبی-عروقی) کاملاً قابل مدیریت است.
شما میتوانید با پایش مستمر فاکتورهای زیر در آزمایشگاه پاتوبیولوژی مدیک، یکی از اصلیترین ستونهای ابتلا به آلزایمر را در بدن خود سست کنید:
– بررسی دقیق پروفایل لیپید (کلسترول و تریگلیسرید)
– کنترل قند خون و شاخص HbA1c (برای پیشگیری از دیابت)
– پایش هورمونی و التهابی